Çin'in Petrol İthalatı Durdurulamaz

Çin'in petrol ithalatı, 2024 yılındaki 10.66 milyon varil/gün seviyesinden 2025'in ilk aylarında 8.5 milyon varile düşmüş, bu da ülkenin enerji güvenliği stratejisinin ciddi zorluklarla karşılaştığını gösteriyor. Kpler verilerine göre Nisan 2025 itibariyle Çin refinerileri, 6.78 milyon varil/günlik ithalatla 10 yıldır en düşük seviyeye inmiş durumda. Bu düşüş, Orta Doğu çatışmaları sonrası patlayan petrol fiyatlarına tepki olarak depolardaki 1.2-1.3 milyar varil rezervi kullanmakla açıklanıyor. Ancak Kpler analisti Muyu Xu'ya göre bu durum sürmeyecek; ithalatın 2025'in ikinci yarısında 9.25 milyon varil/gün seviyesine geri dönmüş olmasının ardından 2026'da 10 milyon varile çıkması bekleniyor.

Çin'in 2000'lerden beri sürdürdüğü petrol stratejisi, Rusya ve İran'dan alınan sancılı ham petrol ile depo stoklarını doldurarak denizyolu bağımlılığını azaltmayı hedefliyordu. Ancak ABD'nin 22.5% ithalat vergisi uygulaması ve Venezuela'dan petrol alımının kısıtlanması, Çin refinerilerinin seçeneğini daralttı. Rusya ham petrolüne yönelik sancı izinlerinin 17 Nisan'dan sonra biteceği biliniyor. Bu durum, Çin'in 2025'in ortasına doğru depolarını yeniden doldurmak zorunda kalacağını gösteriyor.

Türkiye'nin lojistik sektörü için en kritik etki, Çin'in petrol ithalatı tekrar artmaya başladığında denizyolu taşımacılığı ve liman operatörlerindeki yoğunluğun artması olacak. İstanbul ve Marmara limanları, Orta Doğu'dan gelen petrol tankerlerinin alternatif rotaları olarak ön plana çıkabilir. Ancak Çin'in Rusya ham petrolüne olan talebi, Hindistan ile rekabet etmesiyle birleşince, Türkiye'nin ihracatçılarının nakliye maliyetlerinde %15-20 artış yaşaması muhtemel. Kpler verilerine göre Çin refinerileri, Nisan ayında 430 bin varil/günlik ham petrolü depolamaya devam ederken, bu rakam Vortexa verilerinde 580 bin varile çıkmış.

Petrol piyasalarında mevcut bearish (kötü) sentimannın etkisiyle Çin'in ithalat tekrar artmaya başladığında fiyatlar 100-120 dolar aralığına kadar çıkabilir. Türkiye'nin nakliye maliyetleri açısından en büyük risk, ABD'nin Rusya ham petrolüne uyguladığı sancı izinlerinin bitmesiyle birlikte Çin'in tekrar küresel piyasalara dönmeye başlaması. Bu durumda, Türkiye'nin limanlarında bulunan tankerlere ait navlun maliyetleri %25-30 artabilir. Türkiye'nin ihracatçıları, bu fiyat artışlarını ürün maliyetlerine yansıtmak zorunda kalacak.

Çin'in ithalatı tekrar artmaya başlaması, 2025'in yedek dönemi olarak kabul edilen Temmuz-Ağustos ayına denk gelmekte. IEA raporlarına göre bu dönem, Orta Doğu çatışmalarının en yoğun olduğu dönem olacak. Çin refinerilerinin bu dönemde ithalatı artırmak zorunda kalması, küresel piyasalarda ciddi bir fiyat düzeltmesine yol açabilir. Türkiye'nin lojistik sektörü bu senaryoya hazırlıklı olmalı. İstanbul Limanları, Orta Doğu rotalarında yeni terminal inşa etme planlarını hızlandırırken, Türk nakliyeciler ABD ve Hindistan ile rekabet edebilmek için Rusya ham petrolüne alternatif rotalar arayacak.