Yeşil Denizcilik Dönüşümünün Ticari Gerçekleri

Jason Jiang, 2021'de Splash'te baş muhabirliğini bırakan deneyimli denizcilik gazetecisi, 9 yıllık kariyeri ardından 'The Carbon Wake' adlı haftalık analiz platformunu kurdu. Shanghai merkezli Jiang, denizcilik sektörünün yeşillik dönüşümüne ilişkin haberlerin genellikle yakıt türleri, hedefler ve teknoloji duyuruları üzerinden çerçevelendiğine dikkat çekiyor. 'Başlık sonrası sorulara odaklanmaya karar verdim: Kim öder? Kim risk alır? Kim uygunluk kanıtlarını sağlar? Zincirin hangi halkası sessizce güç kazanır?' diyor. 2024 başlarında yayımlanan ilk sayıda Singapur'daki amonyak yakıt dolum deneyleri, Shandong Shipping için etanol yakıtlı motor siparişleri ve Ciner'in amonyak-LPG gemisi planları gibi konular ele alındı. Jiang, bu projeleri 'hedge' (sigorta) olarak değerlendiriyor. 'Endüstrinin dönüşümü çok erken hatalı yapması durumuna karşı önlem alıyorlar.' diyerek, sektörün yakıt türlerinin geleceğini %100 bilmediğini vurguluyor.

Denizcilik endüstrisinin yeşillik dönüşümü, sadece yakıt değişiminden ibaret değil. Jiang, LinkedIn'de yaptığı paylaşımlarda, sektörün hâlâ yeni inşa edilen gemiler üzerinden dekarbonizasyonu ele alıyor olmasının yanıltıcı olduğunu savunuyor. 'Yeni inşalarla değil, mevcut filonun dönüştürülmesiyle ilerleyecek. Ancak endüstri, bu süreyi kamuoyunda duyurduğu zamanlamalarda tamamlayamayacak.' diyor. Bu bağlamda, Asya'da yoğunlaşan gemi inşa ve dönüştürme kapasitelerinin Avrupa'nın stratejik bağımsızlık iddialarını zafiyetli hale getirdiğini belirtiyor. 'Avrupa düzenlemeleri şekillendiriyor ama gemileri dönüştürmek için yine Asya'daki sahiller gerekli.'

Türkiye'nin limanları ve ihracatçıları için en dikkat çekici etki, karbon emisyonlarının ticari maliyetlere dönüşmesi. EU ETS gibi bölgesel düzenlemeler, Avrupa'ya seyahat eden gemiler için karbon maliyetini somutlaştırdı. Liman operatörleri, deniz taşımacılığı firmaları ve ihracatçılar, bu yeni maliyeti finansal analizlerine entegre etmek zorunda kalacak. Örneğin, Singapur'da amonyak yakıt deneyleri, Türkiye'nin Karadeniz limanlarının benzer projelere yatırım yapmasını tetikleyebilir. Ancak bu tür dönüştürüm maliyetlerinin kimin taşıyacağı, chartercular ve sahipler arasında çekişmeye neden oluyor.

Navlun maliyetleri açısından en belirsizlik, yakıt türlerinin uzun vadeli kararlılığı. Ethanol, amonyak veya LPG gibi alternatif yakıtların yaygınlaşması, mevcut filonun %40'ının 2030'a kadar dönüştürülmesi anlamına geliyor. Bu süreçte, Türkiye'deki taşıyıcıların %30'luk bir kısmı Asya'da sahillerde dönüştürme yapmak zorunda kalabilir. Jiang, 'Karbon riski artık finansal analizlerin içine girdi. Ancak sahipler başlangıç maliyetini, chartercular ise faydayı alıyor.' diyerek, ticari anlaşmaların bu çelişkiyi nasıl çözeceğini sorguluyor.

The Carbon Wake'ın gelecek planları arasında Çin-Avrupa perspektifini derinlemesine analiz etmek var. Jiang, 'Her iki bölge aynı dönüşümü gözlemliyor ama farklı problemleri konuşuyor.' diyor. Türkiye'nin hem Doğu Asya ile hem Avrupa ile ticari bağlantıları nedeniyle bu ikiliği anlayarak stratejik avantaj elde edebilir. Örneğin, Çin'in amonyak yakıt deneyleriyle Türkiye'nin Karadeniz limanlarının bu yakıtın Avrupa'ya taşınmasını nasıl destekleyeceği, yeni bir ticaret rotası olabilir.

Jiang'ın analizleri, denizcilik endüstrisinin yeşillik dönüşümünü sadece teknik değil, ticari ve siyasi boyutlarıyla incelemesine özen gösteriyor. Türkiye'nin liman operatörleri, ihracatçıları ve deniz taşımacılığı firmaları için en kritik ders, karbon emisyonlarının maliyetlerine nasıl adapte olunacağı. Bu süreçte, hem Avrupa'nın bölgesel düzenlemeleri hem de Asya'da yoğunlaşan sahil kapasiteleri, Türk firmalarının stratejik kararlarını şekillendirecek.