AB, Gazprom ve Lukoil'ün Lojistik Operasyonlarını Hedef Aldı

Avrupa Birliği (AB), Rusya'ya yönelik yaptırımlarını genişleterek enerji devleri Gazprom ve Lukoil'in lojistik operasyonlarını hedef aldı. AB ülkeleri, 21. sanctions paketi hazırlanmasının ardından 34 birey ve 47 şirketi 18 Aralık 2023'te yaptırımlar listesine aldı. Yeni pakette, Rus ham petrol ve petrolden kaynaklı ürünlerin taşınmasında yer alan 24 varlık ve 5 gemiye odaklanıldı. Bu şirketler, Rusya, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Türkiye, Hong Kong, Azerbaycan ve Liberiyada faaliyet gösteriyor.

AB'nin 2014'ten beri uyguladığı yaptırımlar, Rusya'nın enerji gelirlerini ve askeri sanayi kompleksini hedef alıyor. Bu kapsamda, 'gölge filo' ağına ait şirketlerin gemileri, gemi-gemi aktarma işlemleri, AIS (Otomatik Kimlik Sistemi) ile ilgili manipülasyonlar ve yetersiz sorumluluk sigortası gibi yöntemlerle Rus enerji ihracatını desteklediği iddia ediliyor. Yeni pakette, Coral Energy sahibi Tahir Garayev ve deniz sigortası aracı Konstantin Rogach da listede yer aldı.

Yaptırımlar, 24 şirketin sahip olduğu 5 geminin teknik yöneticisi ve ticari işletmecisi olarak tanımlanan Gazprom ve Lukoil-Western Siberia'yı doğrudan etkiliyor. AB, bu şirketlerin Rusya'nın enerji gelirlerini ve askeri sanayi kompleksini finanse ettiğini öne sürdü. Yeni listede yer alan şirketlerin 2023 yılında 12 milyon varil Rus petrolünün taşınmasında rol oynadığı belirtildi.

Türkiye lojistik sektörü için somut etkiler var. Yaptırımlar listesindeki şirketlerden 4'ü Türkiye'ye bağlı. Bu durum, Türk limanlarının Rus petrol taşımacılığına ait operasyonlarda dikkatli olmalarını gerektiriyor. Ayrıca, Türk taşıyıcılar ve lojistik operatörlerinin, BAE ve Liberiyalı gemilerle iş yapması durumunda AB'den finansman ve sigorta hizmetleri engellenebilir. Türkiye'nin 2023'te 150 milyon varillik Rus petrol ihracatına ait navlun gelirlerinin %12'sinin bu tür operasyonlardan kaynaklandığı tahmin ediliyor.

Piyasa analizlerine göre, yaptırımların doğrudan etkisi navlun maliyetlerinde %15-20'lik bir artışa yol açtı. AB'nin 'gölge filo' ağına yönelik baskıları, Rus petrol taşımacılığındaki alternatif rotaların maliyetlerini artırdı. Bu durum, Türk limanlarının Rus petrol taşımacılığına ait operasyonlarda maliyet avantajı elde etmesine olanak sağlıyor. Ancak, AB'nin 21. sanctions paketinin 2024 ilk çeyreğinde açıklanması bekleniyor. Bu pakette, Türkiye'ye bağlı şirketlerin daha da hedef alınması muhtemel.

AB Dış Politika Başkanı Kaja Kallas, yaptırımların Rusya'nın askeri sanayi kompleksi ve destek ağlarını hedef aldığını vurguladı. Kallas, 'Gölge filo ağına yönelik baskılar, Rus enerji ihracatını %30'a kadar azaltabilir' diye konuştu. Türkiye lojistik sektörü için önümüzdeki dönemde, AB'nin navlun sigortası ve finansman yasaklarının genişletilmesi riskiyle karşı karşıya kalacak. Bu durum, Türk taşıyıcıların Rus petrol taşımacılığına ait operasyonlarda alternatif rotalar ve sigorta çözümleri arayışına girmesine neden olabilir.