Neptün Lines, Değer Gemiçilik ile Karbon Yakalama Hazırlığına Başladı

Neptün Lines, Yunan sahibi bir denizcilik firması olarak 2024 yılında Değer Gemiçilik ile ortaklık kurarak iki gemisine karbon yakalama teknolojisi entegre etti. Bu adım, Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün (IMO) 2030 hedefleri kapsamında karbon emisyonlarını %20-50 azaltma zorunluluğuna yanıt olarak atılmış. Değer Gemiçilik’in geliştirdiği scrubber çözümleri, gemilerin yakıt yakımı sırasında oluşan karbon dioksit (CO2) ve sülfür emisyonlarını %95 oranında filtreleyebiliyor. Teknoloji, gemi sahiplerine ek maliyetler getirirken, aynı zamanda liman operatörlerine yeni bir yatırım alanını da sunuyor.

Scrubber sistemleri, denizcilik sektöründe 2020’deki sülfür emisyonları sınırı (0.5% kükürt) sonrası yaygınlaşmıştı. Bu seferki karbon yakalama çözümleri, deniz taşımacılığının küresel sera gazı emisyonlarının %2.5’lik payına karşı daha kapsamlı bir strateji. Neptün Lines’ın iki gemisindeki uygulama, 2025’e kadar 100 gemiye yaygınlaştırılması planlanan pilot projenin başlangıcı. Sistem, yakıt yakımı sonrası kaptan tarafından manuel olarak aktif edilirken, veriler gemi operatörlerine anlık olarak dijital platform üzerinden aktarılıyor.

Bu teknoloji, Türkiye ihracatçıları ve liman operatörleri için somut etkiler doğuruyor. İstanbul ve İzmir Limanları gibi büyük tesislerde, karbon yakalama sistemleri donanımlı gemilerin beraberinde yeni ekipman ve bakım ihtiyaçlarını da getiriyor. Türkiye’nin 2023 yılında 148 milyon ton ihracatı gerçekleştirdiği limanlarda, bu sistemlerin yaygınlaşması operasyon maliyetlerini %15-20 artırabilir. Ayrıca, deniz taşımacılığı firmaları için navlun maliyetleri 2025’e kadar ortalama %8 artacak. Değer Gemiçilik’in çözümü, bu artışa karşı dengeleyici bir etki yaratabilir.

Türkiye’nin 2023 yılında 225 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirmesi, bu tür teknolojilerin yerel adaptasyonunu zorunlu kılıyor. İstanbul Limanı’nın 2024 yılı yatırım programında 50 milyon dolarlık karbon emisyonu izleme sistemi geliştirilmesi planlanıyor. Bu sistem, Neptün Lines gibi firmaların gemilerinden gelen verileri analiz ederek liman operatörlerine anlık emisyon raporları sunacak. Türkiye’nin ihracatın %65’ini deniz yoluyla gerçekleştirmesi, bu tür çözümlerin sektörel dönüşümde kilit rol oynayacağını gösteriyor.

Scrubber teknolojisi, deniz taşımacılığı maliyetlerini etkileyecek. 2024 yılında Türkiye’de 250’den fazla gemi sahibi firmada karbon yakalama sistemleri donanım maliyeti ortalama 5 milyon dolar aralığında. Bu maliyetler, navlun fiyatlarına yansıyarak ihracatçıların taşıma maliyetlerini artırabilir. Ancak Değer Gemiçilik’in çözümü, sistemlerin 3 yıl içinde amorti edilmesini sağlayacak şekilde dizayn edildi. Türkiye’nin 2025 yılında 300’ün üzerinde deniz taşımacılığı firmasının bu teknolojiye geçmesi bekleniyor.

Gelecek döneme baktığında, 2030 hedeflerine ulaşmak için Türkiye’nin liman ve deniz taşımacılığı altyapısının dijitalleşmesi gerekiyor. İstanbul Denizcilik Üniversitesi ile Değer Gemiçilik’in ortaklaşa hazırladığı bir eğitim programı, 2025 yılında 1000 denizciye karbon yakalama teknolojileri konusunda eğitim verecek. Bu adım, Türkiye’nin deniz taşımacılığı sektöründe yeşil dönüşümü hızlandırması açısından stratejik öneme sahip.