Brezilya, Norveç ve Hollanda yeşil deniz taşımacılığı koridoru kuruyor

2030 yılında ilk deneme seferlerine başlanacak olan Avrupa-Brezilya yeşil deniz taşımacılığı koridoru, deniz taşımacılığının karbon nötr hale gelmesi yönünde atılmış en büyük adımlardan biri. Norveç, Hollanda ve Brezilya'nın ortak geliştirdiği proje, Rio de Janeiro ile Rotterdam limanları arasında 2030 yılına kadar tamamen yeşil hidrojen ve amonyak yakıt kullanan gemilerle seyahat etmeyi hedefliyor. Proje kapsamında 2025 yılına kadar ilk deneyimli gemilerin deneme seferleri başlatılacak. Bu koridor, deniz taşımacılığının sera gazı emisyonlarını %80 oranında azaltmayı amaçlıyor.

Deniz taşımacılığı, küresel sera gazı emisyonlarının %10'una neden olurken, özellikle Avrupa-Brezilya arasındaki yoğun ticaret rotaları bu emisyonların önemli bir kısmını oluşturuyor. 2023 yılında bu rotada 62 milyon tonluk yük taşınmış olup, bu miktarın %75'i enerji ürünleri ve tarımsal hammaddelerden oluşuyor. Yeşil deniz taşımacılığı koridoru, bu rotada taşınan yüklerin %50'sinin 2030 yılına kadar yeşil yakıtlarla taşınmasını planlıyor.

Türkiye'nin ihracatçıları ve lojistik operatörleri bu projeden ciddi etkilenecek. İstanbul Limanı'ndan Rotterdam'a giden gemilerin %30'u Brezilya rotasında hareket ederken, bu rotada taşınan ürünlerin %40'ı Türkiye ihracatı ürünlerini kapsıyor. Proje, Brezilya ile Avrupa arasında deniz taşımacılığı maliyetlerini %15-20 arasında düşürebilir. Ancak geçiş dönemi boyunca yeşil yakıt altyapısı kurulmasının 2025-2030 yılları arasında Türkiye limanlarında ek maliyetler yaratabileceği değerlendiriliyor.

Deniz taşımacılığı sektöründe navlun maliyetleri 2025 yılına kadar %12-15 oranında artabilir. Yeşil hidrojen ve amonyak yakıtın başlangıç maliyeti, geleneksel HFO (yüksek fokseksen içeren yakıt) yakıtların 2-3 katı seviyelerde olacak. Ancak 2030 yılına kadar bu yakıtların maliyeti %50 oranında düşerek deniz taşımacılığı maliyetlerini dengeleyebilir. Türkiye'nin liman operatörleri bu dönüşüm için 2025 yılına kadar 200 milyon avro civarında yatırım yapması bekleniyor.

Proje, deniz taşımacılığındaki teknolojik dönüşümün hızlanmasına öncülük edecek. 2035 yılına kadar Avrupa-Brezilya rotasında 100 adet yeşil yakıt kullanan gemi hizmete girecek. Bu gelişim, Türkiye'nin deniz taşımacılığı altyapısını yeşil teknolojilere dönüştürme çabalarını da artıracak. İstanbul ve Marmara Denizi limanları, yeşil yakıt depolama ve transfer altyapısına 2027 yılına kadar yatırım yapmayı planlıyor. Bu altyapılar, Türkiye'nin Doğu Avrupa ile Güney Amerika arasında yeşil taşımacılık hub'ı olma potansiyelini artırabilir.