Grocery Outlet, Tedarik Zinciri için Yapay Zeka Çözümü Uyguladı

Amerikalı indirimli market zinciri Grocery Outlet, 2023 yılında Afresh firmasının yapay zeka (YÖ) destekli sipariş yönetimi sistemini tüm mağaza kategorilerine entegre etti. Şirket, hızlı dönen ürün yelpazesini desteklemek amacıyla gerçek zamanlı veri analizi ve talep tahmini teknolojilerini kullanacak. Bu adım, tedarik zincirindeki israf oranını %15 azaltmayı ve stok döngü süresini ortalama 12 gün kısaltmayı hedefliyor. Afresh’in sistemine göre, 2022 verilerine göre Grocery Outlet’ın 1.200 mağazasında aylık 1,8 milyon ürün siparişi yapılıyor.

Yapay zeka destekli tedarik zinciri çözümleri, 2020’den beri global logistik sektöründe hızla yayılmaktadır. Gartner raporlarına göre, 2025’e kadar %40 oranında firmalar YÖ tabanlı stok optimizasyon sistemleri kullanacak. Bu dönüşüm, özellikle sebze-meyve, bakkal ve hazır gıdalar gibi kısa shelf-life’li ürünlerde kritik öneme sahip. Grocery Outlet’un uygulaması, bu trendin en somut örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.

Afresh’in teknolojisi, 2023 verilerine göre ortalama %28 oranında stok tahmini doğruluğu sağlıyor. Bu oran, geleneksel yöntemlere göre %15 daha yüksek. Sistem, mağazaların satış verilerini, hava durumu, yerel etkinlikler ve ekonomik göstergeler gibi 200’den fazla parametreyi anlık olarak analiz ederek çalışır. Grocery Outlet’ın 2023 Q2 raporunda, bu sistem sayesinde 150 milyon dolarlık yıllık maliyet tasarrufu elde edildiği belirtiliyor.

Türk ihracatçı ve lojistik firmaları için bu gelişim dikkat çekici. Türkiye’nin 2022 ihracatı 194 milyar doları geçerken, sebze-meyve, hazır gıdalar ve bakkal ürünleri gibi kategorilerde %45’lik paya sahip. Ancak, Türkiye’nin limanlarında (örneğin İstanbul ve Mersin Limanları) ortalama 72 saatlik bekletme süresi ve 2023 verilerine göre %12 oranında kırılgan yük kaybı, bu tür teknolojilerin adapte edilmesini zorunlu hale getiriyor. Afresh’in çözümü, bu tür verilerle çalışarak Türk lojistik firmalarına 24/7 gerçek zamanlı optimizasyon sunabilir.

Navlun maliyetleri de bu dönüşümün etkisi altına girdi. 2023 yılında Suez Kanalı geçiş ücretlerinde %18 artış yaşanırken, YÖ sistemleri sayesinde sevkiyat rotaları %22 daha verimli planlanabiliyor. Türk ihracatçılar için bu, 2022 verilerine göre ortalama 150 USD/m³ olan navlun maliyetlerini 110 USD/m³ seviyesine indirgemek anlamına geliyor. Ayrıca, hızlı stok döngüsüne sahip ürünlerde %30 oranında soğuk zincir maliyeti tasarrufu sağlanabiliyor.

Gelecek döneme baktığında, 2025’e kadar Türkiye’de 150’den fazla lojistik merkezinin YÖ tabanlı sistemlere geçmesi bekleniyor. Bu süreçte, İstanbul Üniversitesi Lojistik Mühendisliği Bölümü’nün 2023 araştırmasında, 500 çalışanın üzerindeki firmalarda YÖ eğitim programları zorunlu hale getirilmesi öneriliyor. Grocery Outlet’un modeli, Türk lojistik sektörüne hem teknolojik adaptasyon hem de sürdürülebilirlik açısından örnek teşkil ediyor.