Amerika Hava Taşımacılığı Çatışması Mexicana'ya Zarar Verdi

Mexicana de Aviación, 2022 Dünya Kupası için ABD şehirlerine charter uçuşları gerçekleştirmek üzere 2023 Mart ayında ABD Ulaştırma Bakanlığı'na başvurmuştu. Fakat ABD yetkilileri, Meksikalı havayolu şirketlerine yeni rotalar açma ve mevcut rotalarda artış izni vermeme kararı alındığını 2023 Haziran ayında açıkladı. Bu durum, Meksikalı havayolu şirketlerinin ABD ile Meksika başkenti arasında uçuşlara yönelik uzun süreli bir çatışmaya girmesine neden oldu. Meksikalı havayolu şirketleri, ABD ile Meksika'nın Benito Juárez Uluslararası Havalimanı'nda (AICM) olan iniş kotasını azaltması ve kargo operasyonlarını Felipe Angeles Uluslararası Havalimanı'na (AFIA) taşıması nedeniyle ABD yetkilileriyle 2022'de gerginlik yaşamıştı. ABD, bu kararın ABD havayolu şirketlerine milyonlarca dolar zarar verdiği gerekçesiyle Meksika'ya karşı 2023 Ekim'de yeni kısıtlamalar getirmişti. Bu çatışma, Mexicana'nın 2023 yılında ABD pazarına giriş planlarını ciddi şekilde etkiledi. Mexicana, 2023 yılında ABD ile Meksika şehirleri arasında 737-800 ve Embraer E195 uçaklarıyla charter uçuşlar gerçekleştirmeyi planlamıştı. Ancak ABD Ulaştırma Bakanlığı'nın (DoT) 2023 Haziran ayı itibarıyla başvuruların tamamlanamayacağını açıklaması, şirketin bu planlarını bertaraf etti. Mexicana CEO'su Leobardo Ávila Bojórquez, bu gecikmenin ABD yönetiminin 2022'de Meksikalı havayolu şirketlerine karşı aldığı önlemlerle ilişkili olmadığını savundu. ABD, Meksika'nın AICM havalimanında kargo operasyonlarını AFIA'ya taşımakla ABD havayolu şirketlerine zarar verdiği gerekçesiyle 2022'de Meksikalı havayolu şirketlerine karşı yeni kısıtlamalar getirmişti. Bu durum, ABD ile Meksika arasındaki hava taşımacılığı anlaşmazlıklarını derinleştirdi. 2023 Mart ayında yapılan görüşmelerde ABD Ulaştırma Bakanı Pete Buttigieg, iki tarafın AICM havalimanının kullanımı konusunda ilerleme kaydettiğini açıklamıştı. Ancak ABD kısıtlamalarının Meksikalı yetkililerin sözlerini eyleme döndürmesine kadar devam edeceğine vurgu yapıldı. Bu çatışma, ABD ile Meksika arasındaki USMCA (ABD-Meksika-Kanada) serbest ticaret anlaşmasının 2023 Temmuz 1'de yeniden görüşülmesi sürecini de etkiliyor. USMCA'nın yeniden görüşülmesi, lojistik sektöründe önemli bir belirsizlik yaratıyor. ABD ve Meksika arasındaki bu çatışma, Türkiye'nin ABD-Meksika rotalarına bağımlı olan ihracatçı ve taşıyıcı şirketlerini de etkileyebilir. Türkiye'nin ABD'ye ihracatında ABD-Meksika rotalarının kullanım oranı %12 civarında bulunuyor. ABD-Meksika hava taşımacılığı çatışmaları, bu rotalarda navlun maliyetlerinin %15-20 arasında artmasına neden olabilir. UPS gibi ABD kargo şirketleri, 2023 Temmuz'da Meksika'ya hava kargo hizmetlerini genişletti. Şirket, bir, iki ve üç günlük hizmet seçenekleri sunuyor. AFIA havalimanı, 2022 yılında AICM'den kargo operasyonlarını almasının ardından %10,8 tonaj düşüşü yaşasa da 2023 yılının ilk iki ayında %17,4 artış kaydetti. Bu gelişmeler, ABD-Meksika çatışmasının ABD-Meksika hava kargo sektörüne olan etkisini kısmen azalttı. Ancak USMCA'nın 2023 Temmuz 1'de yeniden görüşülmesi sürecindeki gecikmeler, lojistik şirketlerinin uzun vadeli planlamalarını zorlaştırıyor. Türkiye'nin ABD-Meksika rotalarına bağımlı olan lojistik firmaları, bu çatışmaların navlun maliyetleri ve taşıma sürelerini etkilemesi riskine karşı alternatif rotaları değerlendirmeye başlamış durumda. Lojistik sektörü için en büyük risk, ABD-Meksika çatışmalarının ABD-Meksika hava taşımacılığı pazarında belirsizlik yaratmasıdır. Bu belirsizlik, Türkiye'nin ABD'ye ihracatında kullanılan ABD-Meksika rotalarının kullanımını %5-7 oranında azaltabilir. Ayrıca, ABD-Meksika hava taşımacılığı çatışmaları, Türkiye'nin ABD ile Meksika arasındaki lojistik operasyonlarında maliyetleri %10-15 artırabilir. Bu nedenle, Türkiye'nin ABD-Meksika hava taşımacılığı çatışmalarını yakından takip etmesi ve alternatif rotalar geliştirmesi gerekiyor. USMCA'nın yeniden görüşülmesi süreci, ABD-Meksika hava taşımacılığı çatışmalarının çözümüne ışık tutabilir. Ancak bu sürecin 2023 Temmuz 1'de tamamlanmaması halinde lojistik sektörüne yönelik belirsizlikler devam edecek.