Stena Immaculate Takımı, Galant Gemi Ödülü'ne Layık Gönderildi

ABD Denizcilik Yönetimi (MARAD), 2025 yılında İngiltere'nin kuzeydoğusunda meydana gelen tanker çarpışması sonrası kritik önlemler alan Stena Immaculate ekibini ödüllendirdi. 23 kişilik ekip, 10 Mart 2025'te Humber Estuary açıklarında meydana gelen kaza sonrası yangını tek tanka sınırlamak ve çevresel felaketi önlemekle övünç duyuldu. ABD Denizcilik Yönetimi tarafından 1944'te kurulan Galant Gemi Ödülü, yalnızca denizcilik tarihindeki en kritik acil durumlar sırasında gösterilen cesaret ve denizcilik becerilerini ödüllendirmek için veriliyor. Bu ödül, 2019'dan beri ilk kez verildi.

Olay, ABD Navye Deniz Taşımacılığı Komutanlığı'na ait charter ile çalışan Stena Immaculate tankerinin, 220.000 varil jet yakıt taşıdığı sırada Portekiz bayraklı Solong konteyner gemisiyle çarpışmasıyla meydana geldi. 16 knot hızla gelen Solong, görüş mesafesinin az olduğu koşullarda tankeri vurdu. Çarpışma, tankerin yük tankını delip yangına neden oldu. Filipinli denizci Mark Angelo Pernia hayatını kaybetti. Stena Immaculate ekibi, yangını kontrol altına almak için gemiye ait 10 adet su jetiyle müdahale etti ve tahliye sırasında çevresel zararı önledi.

ABD Denizcilik Yönetimi, ekip üyelerinin yangını tek tanka sınırlamalarının, potansiyel 1 milyon varillik bir petrol sızıntısının önlenmesi açısından kritik olduğunu vurguladı. Kaza sonrası İngiltere Deniz Kazası Araştırmaları Şubesi (MAIB) tarafından hazırlanan ara rapora göre, Solong gemisinin kaptanı Vladimir Motin, radar üzerinde 36 dakika önce görünen tankeri fark etmeden çarpışmaya yol açtu. Motin, 2026 Şubat ayında ağır ihmal nedeniyle 6 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Bu olay, Türkiye'nin ihracat rotalarında kullanılan İngiltere limanları ve Humber Estuary bölgesi için önemli bir ders sunuyor. Türk ihracatçılar, bu tür denizcilik felaketlerinin taşımacılık maliyetlerini artırabileceğini ve rotaları etkileyebileceğini göz önünde bulundurmak zorunda. Özellikle İngiltere'nin güney kıyılarındaki Portsmouth, Felixstowe gibi limanlarda çalışan Türk taşıyıcılar, bu tür acil durumlara hazırlıklı olmak için ek eğitimlere ihtiyaç duyuyor. Ayrıca, navlun maliyetlerindeki artışlar, Türk ihracatçıların deniz taşımacılığı maliyetlerini %15-20 arasında artırabilir.

Kaza, deniz taşımacılığı sektöründe güvenlik standartlarının yeniden gözden geçirilmesine neden oldu. MARAD, ABD bayraklı gemiler için yeni güvenlik talimatları yayımladı. Bu talimatlar, İran'ın yönlendirme emirlerini ihmal etmeleri, savaş gemilerinden uzak durma ve GNSS kesintilerine karşı hazırlıklar konularını kapsıyor. Türkiye'nin deniz taşımacılığı operatörleri, bu tür uluslararası güvenlik talimatlarının yerel uygulamalara nasıl adapte edilebileceğini değerlendirmek zorunda kaldı. Aynı zamanda, denizcilik eğitimi kurumları, kaza sonrası verilen ödüllerin eğitim programlarına entegre edilmesi gerektiğini vurguluyor.

Stena Immaculate ekibinin örneği, deniz taşımacılığının hayati öneme sahip olduğuna dair bir kez daha hatırlatma yaptı. Türkiye'nin ihracat hacminin %75'ini deniz yoluyla gerçekleştirdiği bir gerçek varken, bu tür olaylar hem taşıyıcılar hem de ihracatçılar için stratejik planlamayı zorunlu kılıyor. MARAD'ın ödüllendirme politikası, denizcilik sektöründe profesyonellik ve cesaretin değer kazanacağı bir döneme işaret ediyor. Türk lojistik sektörü, bu tür uluslararası deneyimlerden ders alarak kendi güvenlik protokollerini güçlendirmeli.