Transpacific Navlun Artışları Lojistik Sektöründe Belirsizliği Artırıyor

Transpacific rotalarında konteyner nakliyat ücretlerinin anlık (spot) oranlarında %25'lik bir artışla 2026'nın ilk yarısında rekor seviyeye yaklaşması, lojistik sektöründe belirsizliği artırdı. Sea-Intelligence analistleri bu yükselişi "istikrarsızlık öncüsü" olarak değerlendirirken, Global Shippers Forum'un direktörü James Hookham, taşıyıcıların güvence altına alma stratejilerini eleştirdi. ABD Gümrük ve Sınır Koruma (CBP) yetkililerinin ithalatçılar üzerinde sıkılaşan denetimleri de taşıyıcı ve yük sahipleri arasındaki güç dengesini etkiliyor.

Konteyner taşımacılığındaki pazar konsantrasyonunun artması, rekabeti ve zincirin dayanıklılığını olumsuz etkiledi. 2025 verilerine göre, dünyadaki 10 büyük taşıyıcı firmanın toplam pazar payı %78'e ulaştı. Bu durum, küçük taşıyıcıların ve yük sahiplerinin marjinalleşmesine yol açarken, navlun fiyatlarında dalgalanmalar arttı. Türkiye'nin 2025'te 143 milyar dolarlık ihracatının %65'ini deniz yoluyla gerçekleştirdiği göz önünde bulundurulduğunda, taşıyıcıların fiyat belirsizliği ihracatçılar üzerindeki maliyet baskısını artırıyor.

Yeni ABD gümrük düzenlemeleri, ithalatçıları daha da zorluyor. 2026'nın ilk çeyreğinde ABD'ye gelen yüklerde ortalama denetim süresi 72 saatten 96 saate çıktı. Türkiye'nin İstanbul ve Mersin limanları, bu süreçte yükün geçişi için alternatif rotalar arayışına girdi. Lojistik operatörlerinin açıklamalarına göre, ABD'ye giden konteynerlerin %40'ında artık ek gümrük ücretleri uygulanıyor.

Türkiye ihracatçıları için en büyük etki, navlun maliyetlerindeki ani artışlar. 2026'nın ilk yarısında Transpacific rotasında 1 TEU (20 ft konteyner) başına navlun 1.200 USD'ye ulaştı. Bu rakam, 2025'in aynı dönemine göre %30'luk bir artış anlamına geliyor. Türkiye'nin tekstil, elektronik ve otomotiv ihracatı yapan firmalar, bu artışın ihracat kar marjlarını %8-12 arasında daralttığını belirtti. Aynı zamanda, ABD'ye gönderilen yüklerde ortalama taşıma süresi 14 gün uzadı.

Yük taşıyıcıları, fiyat belirsizliği nedeniyle Türkiye'de yeni lojistik tesislerine yatırım yapmaya başladı. 2026'nın ilk yarısında Türkiye'de 3 yeni multimodal terminale başlangıç yapıldı. Ancak bu yatırımların, taşıyıcıların pazar payını artırmak için değil, ithalatçıların beklenmedik gecikmelere karşı hazırlıklı olmalarını sağlamak için önemli olduğu vurgulandı. Türkiye Lojistik ve Taşımacılık Derneği (TÜLODER) verilerine göre, 2026'da Türkiye'de lojistik sektörünün toplam maliyeti 2025'e göre %15 arttı.

Yaklaşan dönemde, yapay zekâ (YapZek) tabanlı lojistik sistemlerinin artması, taşıyıcı ve yük sahipleri arasındaki dengeleri yeniden şekillendirebilir. 2026'nın ilk yarısında ilaç hava kargo hizmetleri %45'lik bir büyümede bulunurken, YapZek destekli sevkiyat sistemleri taşıma maliyetlerini %12-15 arası düşürüyor. Ancak bu dönüşümün, Türkiye'deki küçük lojistik firmalar için erişilebilir olup olmayacağı, sektördeki dijitalleşme yarışının ana meselesi olacak.