Rusya Çin İran Lojistikte Ortak Strateji

Rusya, Çin ve İran, Batı baskısıyla mücadelede artan stratejik iş birliği kuruyor. 10 Haziran'da Washington'da düzenlenen bir güvenlik panelinde, bu üç ülkenin diplomatik koordinasyon, askeri entegrasyon ve Batı yaptırımlarını aşma yolları arayışıyla küresel düzeni bozmaya çalıştığı vurgulandı. Hudson Enstitüsü'nden Nadia Schadlow, ABD'nin üç ülkeyi ayrı tehdit olarak görmesi yerine iş birliklerini zorlaştırmak gerektiğini savundu.

Bu ittifakın kökeni, Ukrayna'da Rusya'nın 2022'de başlattığı invazyonla tıkanan ekonomiyle başlar. İran ise yıllardır yaptırımların altındayken, 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in hava saldırıları sonrasında daha da izole oldu. Üç ülke, ortak düşman olan Batı'ya karşı birleşirken, İran'ın Rusya'ya gönderdiği "loitering munitions" (dolaşan silahlar) ve bu silahların Avrupa'da toplanan verilerin İran'ın silahlarını daha etkili hale getirmesinden endişe duyuluyor.

Türkiye lojistik sektörüne etki, özellikle İstanbul ve İzmir limanlarında artan transit sürelerinde belirgin. Rusya'nın Ukrayna'daki savaş nedeniyle Karadeniz'deki lojistik rotaların karmaşıklığı artarken, İran'ın Körfez limanları aracılığıyla Türkiye'ye gelen yüklerde bekleme süreleri %15 arttı. Ayrıca, Çin'in İran'a aylık 900 bin varil petrol alımı, Türkiye'nin ihracatçıları için alternatif rotalar arayışı yarattı.

Navlun maliyetleri de etkilendi. Rusya-Çin-İran iş birliği, Ukrayna savaşı boyunca Batı firmalarının Doğu'dan uzaklaşmasına neden oldu. Türkiye'ye gelen gemilerin ortalama seyahat süresi 2022'den bu yana 12 gün artarken, liman operatörleri bu gecikmeleri telafi etmek için ekstra depolama alanları açtı. Türkiye'nin ihracatçıları, bu maliyet artışlarını karşılamak için fiyat stratejilerini yeniden gözden geçirmek zorunda kaldı.

Bu ittifakın uzun vadeli etkileri, lojistik sektöründe dijital çözümlere daha fazla ihtiyaç duyulmasını beraberinde getiriyor. Rusya ve Çin'in İran'a "dijital zırh" sağlayarak iç isyanlara karşı bastırma çalışmalarında, Türkiye'nin sınırında faaliyet gösteren lojistik firmalar da bu tür teknolojilere yatırım yapmaya başladı. Ancak bu gelişmeler, Batı'nın ABD öncülüğünde yeni yaptırımlar getirmesini tetikleyebilir. Türkiye'nin lojistik sektörü, bu politik riskleri göz önünde bulundurarak rotalarını ve tedarik zincirlerini esnek hale getirmeli.

Stratejik analistler, bu ittifakın tamamen iş birliği temelli olduğunu vurguluyor. Rusya, Çin ve İran arasındaki iş birliği, ortak menfaatler süreceği sürece devam edecek. Ancak ABD ve müttefiklerinin yeni diplomatik girişimleri, bu üçlüyü zorlamaya devam edebilir. Türkiye'nin lojistik sektörü, bu küresel güç dengelerindeki her değişikliği yakından takip etmek ve alternatif rotalar hazırlamak zorunda.