Afrika Petrol ve Doğal Gaz Bloğu Navlun Devri Onaydan Sonra Tamamlanacak

Gulf of Guinea'da bulunan 12A-24A petrol ve doğal gaz bloğu, navlun devri anlaşmasının son onay aşamasında. Anglo-Dutch Shell ve Fransız TotalEnergies liderliğindeki konsorsiyum, 2025 sonuna kadar üretim başlangıcını hedefliyor. Proje, 2020 yılında başlatılan arama çalışmalarının ardından 2023 yılında teknik detayların tamamlanmasıyla hayata geçmeye hazır hale geldi. Enerji sektöründe pay devri (farm-out) anlaşmaları, risk paylaşımı ve finansman sağlama amaçlı yaygın bir uygulama olup, bu durumda Shell'in %40'lık hissesi TotalEnergies'e devredilecek. Projenin toplam yatırımı 3.2 milyar doları aşıyor ve Güney Atlantik'te 2030 yılına kadar yılda 150 bin varil ek eşdeğer petrol üretimine ulaşılması planlanıyor.

Afrika'da petrol ve doğal gaz projeleri, küresel enerji arz dengelerini etkileyen stratejik öneme sahip. 12A-24A bloğu, 2010’lardan beri artan arama-kaçakçılık riskleri ve politik istikrarsızlıklar nedeniyle yatırımcıların çekici bulmadığı bir bölgeye ait. Ancak enerji fiyatlarının 2022'de 100 doların üzerine çıkmasıyla yatırımlar tekrar canlanmaya başladı. Shell ve TotalEnergies'in pay devri anlaşması, bölgedeki diğer enerji firmaları için bir sinyal oluşturuyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) raporlarına göre, Afrika'nın 2030 yılına kadar küresel petrol üretiminin %10'una katkı sağlayacak potansiyeli bulunuyor.

Projenin tamamlanması, Türkiye'nin enerji ithalatı ve lojistik sektörüne doğrudan yansıyacak. Türkiye, 2023 yılında 15 milyar dolarlık doğal gaz ithalatı gerçekleştirdi ve bu ithalatın %65'i LNG tankerleriyle Afrika ve Orta Doğu'dan sağlandı. 12A-24A bloğunun üretim başlangıcı, Suez Kanalı'ndan geçen tanker trafiğini artırarak İstanbul Limanı ve Mersin Limanı'ndaki lojistik operasyonlara etki edecek. Ayrıca, Türkiye'nin enerji ithalat maliyetleri, küresel piyasadaki arz artışına bağlı olarak %5-7 oranında düşebilir. Türkiye Enerji Veri ve Analiz Merkezi (TEVAM) verilerine göre, 2024 yılında doğal gaz fiyatlarında %15'lik bir azalma bekleniyor.

Navlun maliyetleri açısından proje, 2025'te 12A-24A bloğundan çıkarılan petrolün %60'ının ABD ve Avrupa'ya taşınmasıyla etkiler gösterecek. Türkiye'deki ihracatçı firmalar, enerji maliyetlerindeki düşüşten faydalanarak ihracat kar marjlarını %3-5 artırabilir. Ancak, Suez Kanalı'ndaki yoğunlaşan tanker trafiği, navlun fiyatlarında %8-12'lik bir artışa neden olabilir. Türkiye Lojistik Derneği (TULODER) raporlarına göre, 2024 yılı itibariyle Türkiye'deki lojistik firmaları, navlun maliyetlerindeki dalgalanmaları yönetmek için dijitalizasyon yatırımlarını %20 artıracak.

Projenin son onay süreci, 2024 ilk çeyreğinde tamamlanması bekleniyor. Bu tarihe kadar, Shell ve TotalEnergies'in konsorsiyumunda yer alan diğer firmaların finansal garantileri de netleştirilecek. Türkiye'nin enerji bağımsızlığını artırmak için 2025'e kadar 25 milyon tonluk LNG depolama kapasitesi planlaması, 12A-24A bloğundan gelen doğal gazın taşınmasında kritik bir rol oynayabilir. Ayrıca, Türkiye'nin Suriye ve Libya'daki lojistik operasyonları, Afrika'dan gelen enerji kaynaklarının taşınmasında alternatif rotalar sunabilir.

Enerji sektöre entegre lojistik firmaları, bu projenin getirilerinden faydalanmak için Suez Kanalı'na alternatif rotaları incelemeye başladı. İstanbul Boğazı'ndan geçen tanker trafiği, 2025 yılında %15 artması bekleniyor. Türkiye'nin lojistik sektörü, bu artışa paralel olarak 5 milyar dolarlık yeni yatırımlar planlıyor. Projenin tamamlanması, Türkiye'nin enerji ve lojistik altyapısına 2025-2030 yılları arasında 12 milyar dolarlık doğrudan yatırım getirisi sağlayabilir. Bu da Türkiye'nin küresel lojistik haritasında daha öne çıkmasını sağlayacak.