ABD Demiryolu Taşıyıcıları için STB Yeni Başarı Karakterleri

8 Temmuz 2024'ten itibaren ABD'deki tüm Class I demiryolu taşıyıcıları, Yüzey Ulaşımı Kurulu (STB) tarafından zorunlu hale getirilen haftalık performans verilerini sunmaya başlayacak. Bu veriler, taşıyıcıların orijinal tahmini varış zamanı (OETA) ve endüstriyel performans kriterlerini içerecek. STB'nin bu kararı, 2018'de demiryolu krizi sonrası uzun süredir tartışılan bir reformun sonucudur. Uzmanlar, bu verilerin taşıyıcıların hesap verebilirliğini artırıp artan maliyetleri nasıl yönetileceğini merak ediyor.

2018'de ABD demiryolu sektöründe yaşanan taahhüt dışı performans, ihracatçılara milyonlarca dolarlık zarar verdi. Taşıyıcıların zamanında yük taşıma oranları %60’a düştüğünde, STB'nin 2024'te atılan bu adım, sektörün kritik sorunlarına çözüm arayışı olarak değerlendiriliyor. Yeni kriterlerin uygulanması, taşıyıcıların operasyonel verimliliğini artırması ya da sadece maliyet artışı yaratması, yük sahiplerinin bu verileri nasıl kullanacağına bağlı olacak.

STB'nin açıkladığı veri seti, taşıyıcıların haftalık seyahat planlarını ve taşıma süresini ölçmeye odaklanıyor. OETA kriteri, yükün planlanan varış zamanı ile gerçek varış zamanı arasındaki farkı ölçerken, endüstriyel performans kriteri taşıyıcıların genel verimliliğini sınamayı hedefliyor. Ancak bu verilerin yorumlanması, taşıyıcıların geçmiş performanslarını karşılaştırmakla kalmayacak; yük sahipleri için yeni bir pazar analizi aracı olarak da değerlendirilebilir.

Türkiye'de bu değişime göre, ABD'ye ihracat yapan lojistik firmaların demiryolu taşımacılığına olan bağımlılığı artacak. İstanbul ve İzmir limanlarından ABD'ye yük gönderen operatörler, taşıyıcıların yeni kriterlere uyum sürecinde ek maliyetlerle karşılaşabilir. Özellikle Türkiye'nin ABD'ye yıllık 40 milyon dolarlık demiryolu ihracatı yapması, bu reformun navlun fiyatlarında %5-10'luk bir artışa neden olabileceğini gösteriyor.

Yeni sistemin en büyük riski, taşıyıcıların veri sunumunu mevcut operasyonel maliyetlerle dengelemeye çalışması. STB veri toplama sistemi, taşıyıcıların haftalık raporlama yükünü %15 artırırken, bu durum navlun fiyatlarında geçici dalgalanmalara yol açabilir. Türkiye'de ABD'ye yük taşımacılığı yapan firmalar için bu, 2025 yılında ortalama 200 bin dolarlık ek maliyete denk gelir.

Uzmanlar, STB'nin bu adımının uzun vadede ABD demiryolu sektöründe rekabeti artıracağını öngörüyor. Türkiye'nin ABD'ye ihracatında demiryolu kullanımının %5’ten %8’e çıkması beklenirken, bu oranın 2030’a kadar %12’ye ulaşması mümkün. Ancak bu artış, taşıyıcıların OETA kriterine uyum sağlayabilmesi ve Türkiye lojistik operatörlerinin bu verileri analiz edebilmesi şartıyla gerçekleşecek.