Çin Dış Satış Fiyatları 3 Yılda En Yüksek Artış Gösterdi

Çin'in 2024 Nisan ayında yıllık bazda %5'lik dış satış fiyat artışı kaydettiği açıklandı. Bu, 2023 Nisan'dan beri en yüksek artış. Çin Genel Gümrük İdaresi verilerine göre, petrol fiyat artışı ve ham maddelerle ilgili maliyet yükleri, özellikle mineral yağ, gübre ve elektronik sektörlerinde fiyat artışlarına neden oldu. Nisan 2024'te mineral yağ ihracat fiyatı %22, gübre ihracat fiyatı %17 artarken, elektronik ve elektrikli makine ihracat fiyatı %20'ye ulaştı. Bu trend, global enerji krizinin liman operasyonları ve navlun maliyetlerini etkileyecek seviyeye ulaştı.

Çin'in uzun yıllar düşük fiyatlı ürünle ihracat liderliği sağlamasına rağmen, petrol fiyat artışı ve ABD-İran gerilimi, 2024'te fiyat yapısını dönüştürdü. Hormuz Boğazı'ndaki tanker sıkışıklığı, amonyak ve üre ticaretini durdurdu. Bloomberg verilerine göre, Aİ merkezleri inşası, elektronik ve yarı iletkenlerin ihracat fiyatlarını 2023 Nisan'a göre %20 artırdı. Ancak bu artış, sadece birkaç sektöre odaklandı. Çin ihracatçılığının %60'ı hala fiyat artışlarını tüketiciye yansıtmadı.

Türk lojistik sektörü için bu durum, İstanbul ve İzmir limanlarında konteyner taşımacılığı maliyetlerinde %12-15'lik bir artışa yol açtı. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TIM) verilerine göre, 2024'ün ilk yarısında Çin'den gelen konteyner navlun maliyetleri yıllık %18 artarken, gümrük süreçleri %20 uzadı. Akdeniz ve Karadeniz liman operatörleri, yüksek ihracat fiyatlarının lojistik zincirindeki stok maliyetlerini %15-20 artıracağını öngörüyor.

Enerji fiyat artışı, Samsun, Mersin ve İskenderun limanlarında tanker operasyonlarını etkiledi. 2024 Nisan'da Türkiye'ye gelen petrol tankerlerinin %40'ı, Hormuz Boğazı'nda beklemek zorunda kaldı. Bu durum, Türk ihracatçıların ABD ve Avrupa pazarlarına ulaşım maliyetlerini ortalama %12 artırdı. Türkiye Lojistik ve Taşımacılık Derneği verileri, 2024'ün ilk çeyreğinde deniz taşımacılığı maliyetlerinin yıllık %18 arttığını gösterdi.

Elektronik ihracat fiyatlarında %20'lik artış, Türkiye'deki Aİ merkezlerinin inşasını hızlandırdı. İstanbul ve Ankara'da kurulan veri merkezleri için gerekli olan elektronik ekipmanların ithalat maliyeti, 2023'e göre %25 arttı. Bu trend, lojistik sektöründe soğuk zincir ve hızlı teslimat sistemlerine yatırım artışı yarattı.

2025'e dönük analizler, Çin ihracat fiyatlarının %3-4 aralığında yıllık artış göstermeye devam edeceğini öngörüyor. Türkiye'nin liman operasyonlarında dijitalleşme ve enerji verimliliği yatırımları, bu trende 1-2 yıl avantaj sağlayacak. Ancak petrol fiyatlarında %10'luk dalgalanmalar, 2025'te lojistik maliyetlerinde %15-20'lik dalgalanmalar yaratabilir.