OPEC+, Hormuz Kapanmasından Beri Dördüncü Petrol Kotası Artırımı

OPEC+, ABD-İran çatışmaları nedeniyle 2 Şubat'tan beri Hormuz Boğazı'ndaki petrol akışını tam olarak sağlayamamasına rağmen, 7 Haziran'da dördüncü kez üretim kotasını artırma kararı aldı. Sadece Suudi Arabistan, Irak, Katar, Katar, Cezayir, Kazakistan, Rusya ve Umman'ın yer aldığı OPEC+ grubu, 4-6 Haziran tarihleri arasında 600.000 varil/günlik üretim artışına izin verdi. Ancak OPEC verilerine göre, Arap denizindeki ihracat kesintileri nedeniyle gerçek üretim, Nisan'da 33,19 milyon varile düşerek Şubat'taki 42,77 milyon varile göre %22'lik bir gerileme yaşandı. 7 Haziran'da yapılacak toplantıda, Temmuz ayı için 188.000 varil/günlik yeni bir artış bekleniyor. Bu artış, Haziran'da 206.000 varil/günlik seviyeye indirgenen artışa denk gelirken, Birleşik Arap Emirlikleri'nin OPEC'den ayrılması nedeniyle daha önceki aylardaki artışlar gözden geçirildi. OPEC+ üyeleri, 7 Haziran'da Londra'da dört ayrı toplantı gerçekleştirecek. Toplantılara katılan Suudi Arabistan, Irak, Katar, Cezayir, Kazakistan, Rusya ve Umman'ın yanı sıra tam OPEC+ bakanlar toplantısı da yapılacak ancak grubun genel üretim politikasında değişiklik beklenmiyor. Hormuz Boğazı'ndaki tıkanıklık, Türkiye'nin ihracatçıları ve liman operatörleri için ciddi zorluklar yaratıyor. Türkiye, 2023 verilerine göre yıllık 150 milyon varil ham petrol ithalatının %65'ini Hormuz'dan taşıyor. Boğazın kapanması nedeniyle alternatif rotaların maliyeti %25-30 arasında artarken, Türkiye limanları için navlun maliyetleri 2024'ün ilk çeyreğinde ortalama %18 arttı. Bu durum, Türkiye'nin ihracatçıları için cihaz, otomotiv ve tekstil gibi sektörlerde ihracat maliyetlerini artırıyor. ABD-İran çatışmalarının süresiyle birlikte, Birleşik Arap Emirlikleri'nin yeni Hormuz'dan bağımsız boru hattı projesi dikkat çekiyor. ADNOC CEO'su, 500 km uzunluğundaki bu boru hattının inşaatının %50'sinin tamamlandığını açıkladı. Bu altyapı, 2025 sonunda 1,5 milyon varil/gün kapasiteyle hizmete girdiğinde, Türkiye'nin Doğu Akdeniz rotasına olan bağımlılığını azaltabilir. Türkiye lojistik sektörü için en büyük risk, 2024-2025 yıllarında beklentiler doğrultusunda 150.000 varil/günlik OPEC+ üretim artışlarının, Suez Kanalı'ndaki trafiği %12-15 artırmasıyla oluşan navlun maliyetlerindeki dalgalanmalar. Türkiye Limanları Kurulu verilerine göre, 2024'ün ilk yarısında İstanbul ve Mersin limanlarında konteyner taşımacılığı maliyetleri %22 artarken, bu artışın en çok tekstil ve elektronik ihracatçılarını etkilediği görülüyor. OPEC+ kararlarının uzun vadeli etkisi, 2025 itibarıyla Türkiye'nin enerji ithalatı maliyetlerinde %8-10'lık bir artışa neden olabilir. Bu da Türkiye'nin alternatif enerji kaynaklarına yönelmesini ve lojistik altyapısını modernleştirmesini zorunlu kılabilir.