Barcelona-Shanghai Limanları Yeşil Yakıt Ortaklığı Kurdu

Barcelona ve Shanghai limanları 15 Mart 2024'te imzaladıkları 'kardeş limanlar' anlaşmasıyla, Akdeniz ile Uzak Doğu arasında sürdürülebilir deniz taşımacılığı hedefliyor. 2025 yılına kadar 100 bin ton sıfır emisyonlu yakıt kullanımına geçiş planı kapsamında, her iki liman da hidrojen, amonyak ve metanol gibi alternatif yakıt altyapılarını geliştirecek. Anlaşma, 2023 yılında 18 milyon tonluk ihracat hacmine ulaşan Türkiye'nin Akdeniz limanları için önemli bir dönüşüm noktası olabilir.

Deniz taşımacılığı sektörü, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) 2030 yılına kadar %40, 2050'ye kadar %70 karbon azaltımı hedefiyle yeşil yakıt yatırımlarını hızlandırıyor. Barcelona ve Shanghai'nin ortaklığı, bu doğrultuda 2025 yılına kadar 20 adet sıfır emisyonlu gemi inşa edilmesini öngörüyor. 2022 verilerine göre İstanbul ve Mersin limanları, Çin'e yıllık 45 milyon tonluk yük taşıyor. Bu rotada alternatif yakıt kullanımının yaygınlaşması, Türkiye'nin ihracat maliyetlerini %15-20 oranında düşürebilir.

Anlaşma kapsamında iki liman, hidrojen üretim tesisleri kurma, yakıt depolama altyapısı geliştirme ve gemi donanım teknolojileri paylaşımı gibi alanlarda iş birliği yapacak. 2023 yılında İstanbul Limanı'nda 10 milyon dolarlık hidrojen altyapısı yatırımı başlatılmıştı. Bu tür projeler, Türkiye'nin 2030 hedeflerine ulaşmasında kritik bir rol oynayabilir. 2024 yılı verilerine göre, Türkiye'nin deniz taşımacılığı sektöründe yıllık 3 milyar dolarlık navlun harcamaları yapılıyor. Yeşil yakıt kullanımının yaygınlaşması, bu maliyetleri %30'a kadar düşürebilir.

Türk ihracatçılar için en büyük etki, İstanbul ve Mersin limanlarının alternatif yakıt altyapısının hızla geliştirilmesi olacak. 2023 yılında Türkiye'nin Çin'e yıllık 12 milyar dolarlık ihracatı varken, navlun maliyetlerinde %15'lik bir düşüş 1,8 milyar dolarlık tasarraf sağlayabilir. Ayrıca, yeşil yakıt taşıyan gemilerin liman ücretlerinde %20 indirim alacağı yeni bir düzenlemeye hazırlanıyor. Bu düzenlemeler, Türkiye'nin deniz ticareti pazar payını 2025'e kadar %18'e çıkarma hedefine katkı sağlayabilir.

Piyasa analistleri, Barcelona-Shanghai ortaklığının deniz taşımacılığı maliyetlerini etkileyeceğini öngörüyor. 2024 yılı başlarında Suez Kanalı'nda hidrojen yakıtlı gemi deneylerine başlanırken, 2025 yılına kadar 200 adet yeşil yakıt gemisinin denizde seyahat etmesi planlanıyor. Türkiye'nin 2023 yılında 1,2 milyar dolarlık deniz taşımacılığı yatırımına rağmen, alternatif yakıt altyapısının yetersizliği ihracatçıları dezavantajda bırakıyor. Bu durum, 2025 yılına kadar 5 milyar dolarlık yatırım gerektiren bir dönüşüm süreci başlattı.

Yaklaşık 150 bin çalışanı bulunan Türkiye'nin deniz taşımacılığı sektörü, yeşil yakıt altyapısının gelişmesiyle 2030 yılına kadar 50 bin yeni istihdam yaratabilir. 2023 yılında 120 adet deniz taşımacılığı gemisinin modernizasyonuna başlanırken, 2025 yılına kadar 300 adet gemiye yeşil yakıt donanımı yapılması planlanıyor. Bu dönüşüm, Türkiye'nin deniz taşımacılığı sektöründe 2025 yılına kadar 8 milyar dolarlık yeni gelir hedefine ulaşmasını sağlayabilir.