ABD ve İran, Hürmüz Boğazı'nın Yeniden Açılmasına Yönelik Barış Anlaşmasını Dijital Olarak İmzaladı

Üst düzey ABD yönetimi yetkilileri 15 Haziran'da yaptığı açıklamada, ABD ve İran'ın üç ay süren savaşı sona erdirmek ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için elektronik ortamda bir çerçeve anlaşması imzaladığını söyledi. Arka planda gazetecilere konuşan yetkililer, anlaşmayı ABD Başkanı Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance'in sanal olarak imzaladığını, İran parlamento sözcüsü ve baş müzakerecisi Muhammed Bakır Kalibaf'ın ise Tahran adına imzaladığını söyledi. Anlaşmanın 19 Haziran'da İsviçre'nin Cenevre kentinde düzenlenecek törenle resmen imzalanması bekleniyor. Yetkililer, mutabakatın tam metninin 24 ila 48 saat içinde kamuya açıklanacağını belirterek, "tam şeffaflık" olacağı ve "yan anlaşma olmayacağı" konusunda ısrar etti. Çerçeve anlaşması, Washington ve Tahran'a kalıcı bir anlaşmayı müzakere etmeleri için 60 gün veriyor.

İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stoğuyla ilgili anlaşmazlıklar sürüyor. Hürmüz Boğazı 15 Haziran'ın başlarında Washington ve Tahran anlaşmaya varıldığını doğruladı. İran'ın devlet tarafından işletilen Mehr haber ajansı, 14 maddelik mutabakat anlaşmasının ayrıntılarını yayınlayarak, anlaşmanın nükleer meselelerle ilgili 60 günlük müzakereler ve Tahran'a yönelik yaptırımların tamamen kaldırılmasını öngördüğünü söyledi. Washington, kapsamlı bir barış anlaşmasının temel unsurunun İran'ın nükleer silaha sahip olmamasını ve Hürmüz Boğazı'nın serbest gemi akışına açık olmasını sağlamak olacağını vurguladı. Küresel petrol ve gaz tedariki için önemli bir arter olan boğaz, ABD-İsrail askeri harekatının 28 Şubat'ta başlatılmasının ardından İran tarafından fiilen kapatıldı. Bu hamle, enerji piyasalarını sarstı ve küresel ekonomiyi alt üst etti.

ekonomi. Üst düzey ABD'li yetkililer, önümüzdeki iki hafta içinde boğazdaki deniz trafiğinin önemli ölçüde artmasını beklediklerini söyledi. Bir yetkili, "Çatışma öncesi trafiğin günde yaklaşık 140 gemi olduğunu düşünürseniz, önümüzdeki birkaç hafta içinde bu konuda çok uzun bir yol kat edeceğimizi düşünüyorum" dedi. Yönetim, şu anda günde yaklaşık 25 geminin geçiş yaptığını ve hafta sonuna kadar bu sayının 40 ile 50 arasında olabileceğinin beklendiğini söyledi. Yetkililer, boğazın 19 Haziran'a kadar tamamen açılacağını söyledi. Washington, uzun vadeli düzenlemelerin belirleneceği bölgesel görüşmelerle birlikte, memorandum uyarınca boğazdan geçişin 60 gün boyunca ücretsiz kalacağı konusunda ısrar etti. Ancak stratejik su yolundan geçiş ücretleri konusunda belirsizlik sürüyor. Sert çizgiye yakın olan Fars haber ajansı

İslam Devrim Muhafızları Ordusu'nun (IRGC), "Körfez boyunca deniz trafiğinin Umman ile koordineli olarak İran tarafından düzenlenmesine karar verildiğini" söylemesi Washington'un iddialarına ters düşüyor. İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Esmail Baqaei, 15 Haziran'da düzenlediği basın toplantısında, "Karşı tarafın eylemlerine uygun olarak belirli bir süre için Hürmüz Boğazı'nda güvenli trafiği ayarlayacağız" dedi. "Her zaman geçiş ücreti almak istemediğimizi söyledik, ancak sağlayacağımız hizmetler, navigasyon hizmetleri, çevre koruma, muhtemelen gemi sigortası ve İran ve Umman tarafından sağlanacak diğer hizmetler için gerekli ücretleri tasarlayıp toplayacağız" dedi. Dondurulmuş Varlıklar Reuters üst düzey bir İranlı yetkiliden alıntı yaptı

Anlaşma şartlarına göre ABD, İran'ın dondurulmuş 25 milyar dolarlık varlığını serbest bırakacak, Tahran ise nükleer silah üretmemeyi veya edinmemeyi kabul edecek. ABD'li yetkililer, İran'daki milyarlarca dolarlık varlığın dondurulmadığı yönündeki spekülasyonlara rağmen, herhangi bir paranın el değiştirdiğini açıkça reddetti. Dondurulmuş herhangi bir İran varlığının serbest bırakılıp bırakılmadığı sorulduğunda bir yetkili, "Buna yanıt sıfırdır" dedi. ABD'li yetkililer, yaptırımların hafifletilmesinin yalnızca aşamalar halinde gerçekleşeceğini ve özellikle İran'ın nükleer faaliyetleri ve bölgesel davranışlarıyla ilgili "doğrulanabilir kilometre taşlarına" bağlı olacağını söyledi. Washington, acil önceliğinin, İran'ın, yetkililerin "sistematik olarak yok edilmiş" olarak tanımladığı nükleer zenginleştirme programını yeniden inşa etmemesini sağlamak olduğunu söyledi.