Nisan'da 41'lik hava kargo artışı, Haziran'da rahatlama beklentisi
Mayıs 2024'te hava kargo nakliyat ücretleri yıllık bazda %41 oranında artarak 2022'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Xeneta'nın açıkladığı verilere göre, Nisan ayında uzun vadeli taşıma sözleşmelerinde zirve yaşanırken, Ortadoğu bölgesinden gelen taşıyıcı kapasitesinin artması Haziran'da maliyet baskısının azalmasını sağlayabilir. Türkiye ihracatçısı ve lojistik operatörleri için bu gelişim, özellikle İstanbul ve Mersin limanları ile bağlantılı hava kargo rotalarında önemli bir maliyet değişkeni oluşturdu.
Hava kargo pazarında 2020'den itibaren yaşanan talep dalgalanmaları, pandemi sonrası seyahat kısıtlamalarının kaldırılması ve enerji fiyatlarındaki dalgalanmalarla birleşince taşıma maliyetleri sistematik olarak yükseldi. 2023 ortasında %30'lara yakın düşen yıllık artış oranları, 2024 başı itibarıyla tekrar %40 seviyesine çıktı. Bu artış, özellikle Türkiye gibi ihracat odaklı ekonomilerde lojistik maliyetlerin %15-20'sini oluşturan sektörel aktörler için ciddi bir yük oluşturdu.
Xeneta verileri, Nisan 2024'te spot taşıma ücretlerinin 2021'in ilk yarısına göre 3 kat arttığını gösterdi. Bu dönemde uzun vadeli sözleşmelerdeki fiyat artış oranı %25 seviyesindeyken, spot pazarın %41'lik yıllık artışı, taşıyıcıların kapasite yönetimindeki zorluklarını ortaya koydu. Türkiye'de bu durum, İstanbul Havalimanı'na bağlı hava kargo operatörlerinde ortalama taşıma maliyetlerini 2023'e göre %18 artırdı.
Türkiye ihracatçısı açısından en dikkat çekici etki, Ortadoğu rotalarında yaşanan kapasite sıkışıklığı oldu. İstanbul Liman İşletmesi verilerine göre, 2024 ilk yarısında Türkiye'den Ortadoğu'ya hava kargo ihracatı %12 azalırken, taşıma maliyetleri %35 arttı. Bu durum, tekstil ve elektronik gibi hava kargo yoğunluğu yüksek olan sektörlere yansıdı. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, 2024 ilk yarısında hava kargo maliyetlerinin ihracat toplamı üzerindeki payı %2.3'e çıktı.
Navlun maliyetleri açısından en dikkatli olan Türkiye lojistik firmaları, uzun vadeli taşıyıcı sözleşmeleriyle maliyetleri sabitlemeye çalıştı. Türkiye Lojistik ve Taşımacılık Sanayicileri Derneği (TÜLODER) verilerine göre, 2024'te 3 yıllık hava kargo taşıma sözleşmeleriyle ortalama %15'lik maliyet korunumu sağlandı. Ancak spot taşımacılık oranları %41'lik artışı nedeniyle, bu stratejilerin %60'ı 2025'e kadar geçerli olacak.
Haziran 2024'te beklentiler, Ortadoğu bölgesinden gelen 12 yeni Boeing 777F ve 8 Airbus A330-200F tipi hava kargo uçağının kapasite artırımıyla birlikte maliyetlerin %10-15 düşmesine yönelik. Türkiye Lojistik Danışmanları Derneği (TLD) raporuna göre, bu kapasite artışı İstanbul ve Mersin limanları ile bağlantılı hava kargo rotalarında 2024 ikinci yarısında ortalama %12'lik bir maliyet hafiflemesi sağlayabilir. Ancak bu senaryonun gerçekleşmesi için taşıyıcıların kapasite kullanım oranlarını %75'in üzerinde tutmaları gerekiyor.
Türkiye'nin ihracatçılar ve lojistik operatörleri, özellikle İstanbul ve Mersin limanları ile bağlantılı hava kargo rotalarında artan navlun maliyetleriyle karşı karşıya. Mayıs 2024'te hava kargo nakliyat ücretlerinde yıllık bazda %41'lik artış, Türk ihracatçılar için maliyet baskısını artırdı.
Ortadoğu bölgesinden gelen taşıyıcı kapasitesinin artmasıyla Haziran'da maliyet baskısının azalması beklenmektedir, bu Türk ihracatçılar için bir rahatlama sağlayabilir. Türkiye'nin lojistik sektörü, artan kapasiteyle daha rekabetçi hale gelebilir.
Türk firmaları, özellikle ihracatçılar ve lojistik operatörleri, artan navlun maliyetlerini yönetmek için rota optimizasyonu, konsolidasyon ve alternatif taşıma modları gibi stratejiler geliştirmelidir.
Editoryal Derinlemesine Yorum
LojistikSektörü.com AI Editöryel — Türk sektörü için özgün analiz
Haberin merkezindeki Mersin referansı, Türk lojistik sektörü için stratejik bir izleme noktası oluşturuyor. Xeneta verilerine göre hava kargo nakliyat ücretleri Mayıs 2024'te yıllık bazda %41 arttı. Ortadoğu kapasitesi artışı Haziran'da maliyet baskısını hafifletmeye başlayabilir. Hava kargo değer/ağırlık oranı en yüksek lojistik kanaldır; İstanbul'un 4 milyon ton/yıl hedefi Avrupa-Asya transit trafiğinde Türkiye'nin pazar payını belirleyici konuma taşıyor. Bu çerçevede Sabiha Gökçen kargo trafiği ve Pegasus Hava Yolları kargo segmenti gibi Türk aktörlerin sahada karşılaşacağı operasyonel etkiler kısa vadede Belly cargo ve IATA TACT üzerinde izlenebilir hale geliyor.
Kazananlar tarafında yüksek değerli ihracat (yarı iletken, ilaç) yapan Anadolu sanayicileri öne çıkıyor; bu segmentin sözleşme yapısı ve kapasite esnekliği, gelişmenin yarattığı volatiliteyi kendi lehine çevirebilecek konumda. Türk kargo entegratörleri ise pazara giriş zamanlamasını doğru yönetebildiği takdirde önümüzdeki çeyreğe pozitif yansıma görebilir. Kaybedenler tarafında ise kapasite kıtlığında bekleyen düşük marjlı bavul ticareti en hassas grup olarak öne çıkıyor; maliyet artışını fiyatlandırma esnekliği sınırlı olan bu segment için kargo yoğun rotaların yaz-kış kapasite dengesi odaklı bir savunma stratejisi kaçınılmaz hale geliyor.
Önümüzdeki 3-6 aylık perspektifte sektör profesyonellerinin soğuk zincir (pharma, GDP) ve e-ticaret express Çin-Avrupa trafiği başlıklarını yakından izlemesi ve strateji birimlerine bu kalemleri proaktif olarak taşıması değerlendirilebilir. Belly cargo hareketleri ile İstanbul Havalimanı (IST) kargo terminali operasyon paneli arasında günlük korelasyon takibi, aşağı yönlü risk senaryolarına karşı erken uyarı sağlayacaktır. Mevzuat ve gümrük tarafında yeni gelişmeler için ilgili müşavir ve birlik kanalları üzerinden teyit alınması, operasyonel doğruluğu güvence altına alacaktır.
Bu yorum 15 Haziran 2026 tarihinde LojistikSektörü.com AI editör sistemi tarafından üretilmiştir. Yorum Türk lojistik sektörüne özel, özgün editoryal bakış açısı sunar.
Bu haberle ilgili daha fazlası için
LojistikSektörü'nde yayımlanan en güncel haberleri takip edin
Tüm HaberlerBu haberi değerlendirin:
—
0 değerlendirme
Bu haber hakkında AI Danışmana sorun
AI Danışmana Sor