Asya-Batı Kıyıları Navlunları 100'ün Üzerine Çıktı

Asya-Batı Kıyıları navlunları Orta Doğu kriziyle birlikte 100'ün üzerinde arttı. Xeneta verilerine göre 13 Haziran itibarıyla Asya'dan Kuzey Amerika'ya konteyner taşıma ücretleri haftalık bazda %20 artarak 3.933 USD/FEU seviyesine ulaştı. Kuzey Avrupa rotasında ise 27% yükselişle 3.649 USD/FEU'ya yükseldi. Bu artışlar, Şubat sonunda İran ile ilgili çatışmaların başlamasından bu yana Asya-Batı rotalarında navlunların iki katına, Avrupa rotalarında ise %50'ye çıktığını gösteriyor.

Navlunların artmasında yüksek yakıt maliyetleri, liman tıkanıklıkları ve yaz mevsiminde artan kapasite talebi etkili oldu. Hormuz Boğazı'nın kapatılması, Singapur ve Port Klang gibi Asya transshipment merkezlerinde tıkanıklıklara neden oldu. Bu durum, taşımacılık ağına küresel etkiler yaratarak Kuzey Amerika ve Avrupa rotalarındaki seyahat planlamalarını ve taşıma ücretlerini etkiledi.

Türkiye ihracatçıları ve limanları bu gelişmelerden doğrudan zarar görüyor. İstanbul ve İzmir gibi ana limanlarda artan kapasite talebi, navlun maliyetlerini %15-20 artırarak ihracatçıların marjlarını daralttı. Özellikle tekstil ve elektronik gibi sezonluk ürünlerde maliyet artışı ihracat karlılığını etkiledi. Türkiye'nin ABD'ye ihracatının %40'ı konteyner yoluyla yapıldığı için navlunların artması, ihracatçıların ihracat stratejilerini yeniden gözden geçirmesine neden oldu.

Piyasada yakıt ve taşıma maliyetlerinin artmasıyla birlikte taşıyıcılar ek surcharge ücretleri uygulamaya başladı. Bu durum, ithalatçıların enerji fiyatlarındaki dalgalanmaları ve taşıma maliyetlerindeki artışı marjlarında absorbe etmesini zorlaştırdı. Yaz mevsimi öncesi stok tedarikinin artmasıyla konteyner kapasitesi daha da daralırken, taşıyıcılar fiyat artışında daha güçlü konumda kaldı.

Gelecek döneme baktığında, yakıt maliyetlerindeki belirsizlik ve Orta Doğu'daki siyasi gerginlikler nedeniyle navlunların ek artış gösterebileceği öngörülüyor. Taşıyıcı şirketlerin hisse senetleri bu gelişmelerle birlikte yükseliş gösterdi. Pazar analistleri, 2026 yılının ikinci yarısında ithalatçıların taşıma maliyetlerindeki artışı önceden telafi etmeye çalışması halinde tedarik zincirlerinde ek baskılara neden olabileceğini belirtiyor.

Dünya çapında lojistik maliyetlerinin artması, Türkiye'nin ihracat stratejilerini etkileyecek. Liman operatörleri, tıkanıklıkları azaltmak için dijitalleşme yatırımlarında ivme kazanırken, ihracatçılar alternatif taşıma rotaları araştırıyor. Bu süreçte Türkiye'nin lojistik altyapısının rekabet gücünü koruyabilmesi için kapasite artırımı ve verimlilik ön planda.